• Studija praktične politike

    Pravo i interes javnosti da zna uređeni su Zakonom o slobodnom pristupu informacijama od javnog značaja. Ovaj zakon nudi definiciju informacije od javnog značaja.

    Pregled opštinskih informatora o radu

    Opštine su, kao i svi ostali organi javne vlasti, u obavezi da objavljuju i najmanje jednom godišnje ažuriraju informator o radu.

    Informator o radu je dokument koji, prema podzakonskom aktu , treba da sadrži osnovne podatke o radu organa javne vlasti, opis pravila u vezi sa javnošću rada, spisak najčešće traženih informacija od javnog značaja, opis nadležnosti, ovlašćenja i obaveza, usluge koje organ pruža zainteresovanim licima, podatke o prihodima i rashodima, podatke o javnim nabavkama, i informacije o podnošenju zahteva za pristup informacijama. Ukoliko se informator redovno ažurira i ukoliko je on lako dostupan na Internet prezentaciji državnog organa, podiže se transparentnost rada jedinice lokalne samouprave, a građanima se omogućava brz i jednostavan pristup potrebnoj informaciji.

    Detaljna analiza Informatora o radu svih opština u Srbiji, sprovedena u okviru projekta ’’Jačanje lokalne transparentnosti’’, pokazala je da većina opština i gradova u Srbiji ne održava svoj informator u celosti se pridržavajući postojećih propisa, već da to rade samo dve opštine (gradska opština Novi Beograd i Grad Jagodina). Ostalim informatorima nedostaju određeni delovi, a to su u 69% slučajeva podaci o budžetu.

    Proverite dostupnost budžeta
    Proverite dostupnost budžeta

    Informatorima još češće nedostaju informacije o javnim nabavkama, koje objavljuje tek svaka sedma opština. Osim njih, često nedostaju podaci i o pruženoj državnoj pomoći i drugim vidovima finansijske podrške javnim i ostalim preduzećima. Ove informacije su dostupne u samo 16% i 11% slučajeva, respektivno.

    Proverite informacije o javnim nabavkama
    Proverite informacije o javnim nabavkama

    Osim toga što nedostatak ovih informacija navodi na možda pogrešan zaključak o umešanosti u korupciju ili o zloupotrebi položaja, on ukazuje na još nešto. Neobjavljivanjem ovih informacija, organi vlasti krše ne samo Zakon o slobodnom pristupu informacijama od javnog značaja već i Zakon o javnim nabavkama, kao i Zakon o kontroli državne pomoći.

    Proverite informacije o državnoj pomoći
    Proverite informacije o državnoj pomoći

    Informator treba da sadrži i informacije o uslugama koje organ pruža zainteresovanim licima, kao i o postupku za pružanje te usluge.

    Oko polovine informatora o radu opština u Srbiji nema podatke o, na primer, potrebnim dokumentima i uslovima za sticanje nekog prava, ili o izdavanju uverenja o upisu u matičnu knjigu rođenih. Zato uvek može da ’’fali jedan papir’’.

    Proverite informacije o uslugama
    Proverite informacije o uslugama

    Osim analize informatora, pomenuto istraživanje je obuhvatilo i pregled dostupnosti drugih dokumenata među kojima su: statut opštine, prostorni plan kao i drugi strateški planovi (Strategija lokalnog održivog razvoja, Strategija lokalnog ekonomskog razvoja, Lokalni akcioni plan za mlade, …) Pregled rezultata tog istraživanja, kao i pristup prikupljenim dokumentima omogućeni su putem Baze lokalne transparentnosti.

    Pogledajte bazu lokalne transparentnosti

    U slučaju kada dokument nije dostupan na sajtu, možete podneti Zahtev za pristup informacijama od javnog značaja i na taj način zatražiti informaciju od opštine. Ovo pravo je regulisano Zakonom o slobodnom pristupu informacijama od javnog značaja i važi za sve organe javne vlasti, a u informatorima bi trebalo da se nađu dodatne informacije o podnošenju zahteva. Istraživanje je pokazalo da četvrtina informatora ne poštuje ovo pravilo, što onemogućava efikasno dostavljanje zahteva, tj. lako dolaženje do informacije.

    U polje za pretragu upišite ime opštine kojoj želite da pošaljete zahtev. Iz menija izaberite neki od dokumenata (ponuđena su ona koja su bila nedostupna tokom istraživanja). Nakon toga preuzmite delimično popunjen obrazac zahteva, ispunite nedostajuća polja i pošaljite zahtev.

    Opština

    Želimo da čujemo vaše ideje, pitanja i sugestije u vezi sa projektom, te vas ohrabrujemo da nas kontaktirate.

    Ako je vama, kao i nama, stalo do veće transparentnosti, i imate neki dokument kojim možete da dopunite našu bazu i time unapredite transparentnost, pošaljite nam ga.

    Prikazani su podaci prikupljeni tokom istraživanja o transparentnosti opština u periodu mart - maj 2016. godine.
    This website has been produced with the assistance of the European Union. The contents of this website are the sole responsibility of the Belgrade Open School and can in no way be taken to reflect the views of the European Union.